اخبار مهم
Home / سبک زندگی / بیکاری در اوج؛ بازار کار زنانه و ازدواج کودکان
995281_273.jpg

بیکاری در اوج؛ بازار کار زنانه و ازدواج کودکان

هفته نامه صدا:

بیکاری در اوج می ماند؟


بازار کار زنانه شده و مردان بیکاراند
بررسی های آماری نشان می دهد میزان مشارکت اقتصادی زنان همچنان روند نزولی دارد. نرخ اشتغال زنان ۱۰ ساله و بالاتر، طی سال های اخیر روند کاهشی داشته که به تبع آن، نرخ بیکاری زنان ۱۰ ساله و بالاتر، دارای روند افزایشی بوده است و این سناریو برای زنان جوان نیز تکرار می شود. به عبارتی نرخ اشتغال آن ها در طول سال های اخیر کاهش و نرخ بیکاری آن ها افزایش یافته است.
از طرفی همواره نرخ اشتغال زنان بسیار کمتر از نرخ اشتغال مردان بوده است. براساس آمارهای رسمی نرخ بیکاری زنان ۱۰ ساله و بالاتر در سال ۱۳۹۱، نشان می دهد که این شاخص در کل کشور یکنواخت نیست و میان استان های کشور اختلاف معنی دار آماری وجود دارد. هم چنین نرخ بیکاری زنان ۱۰ ساله و بالاتر در سال ۱۳۹۱ در نقاط روستایی پایین تر از نقاط شهری هر یک از استان ها بوده است.
 
 
در فاصله سال های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲، تعداد زنان بیکار تحصیلکرده از حدود ۲۰۳ هزار نفر به ۴۸۶ هزار نفر (حدود دو برابر و نیم) افزایش یافته است. در حالی که تعداد زنان شاغل با تحصیلات عالی از ۸۱۷ هزار نفر به ۱۴۸۳ هزار نفر (حدود ۱٫۸ برابر) رسیده است.
براساس نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰، از مجموع ۲۴۱۰۶ هزار نفر جمعیت فعال در کل کشور، ۲۰٫۹ درصد آنان دارای تحصیلات عالی هستند. نسبت جمعیت مردان فعال دارای تحصیلات عالی به کل جمعیت زنان فعال، ۴۸٫۲ درصد است. بنابراین با افزایش سطح تحصیلات، امکان فعالیت اقتصادی برای این گروه از زنان بیشتر فراهم شده است.
کمترین و بیشتری سهم اشتغال زنان ۱۰ ساله و بالاتر در بخش کشاورزی در سال ۱۳۹۰ در کشور به ترتیب مربوط به استان های تهران (۰٫۲) و اردبیل (۶۹٫۴۰) است.

مظنه


بحران صنعتی

کاهش میزان مشارکت اقتصادی زنان موجب شده تا حضور آنان در فضای کسب و کار کم رنگ شود.به خصوص در حوزه های سختی مانند صنایع نیز سهم زنان روندی نزولی داشته است. طی سال های گذشته موجی از اظهارنظر و تشویق برای حضور زنان در بازار کار و به خصوص مشاغل کارآفرینی ایجاد شد ولی به نظر می رسد که رکود اقتصاد ایران موجب شده تا این موج فروکش کند.
برهمین اساس آمارها نشان می دهند کمترین و بیشترین سهم اشتغال زنان ۱۰ ساله و بالاتر در بخش صنعت در سال ۱۳۹۰ در کشور به ترتیب مربوط به استان های کهگیلویه و بویراحمد (۳٫۷۰) و سیستان و بلوچستان (۶۰٫۵۰) بوده است.

عدد ویژه


۸۲ درصد
 
بیشترین نرخ حضور زنان در بخش خدمات در استان کهگیلویه و بویراحمد است و کمترین نرخ مشارکت زنان نیز در بخش خدمات نیز به اردبیل با نرخ ۲۰٫۱ درصد مربوط است.

سیده فاطمه مقیمی، عضو هیات رییسه اتاق تهران: زنان کارآفرینان با حضورشان در عرصه اقتصاد نشان داده اند که توانایی های بسیاری دارند که طی چند ده گذشته نادیده گرفته شده است. زنان تحصیلگرده و خلاق نسل امروز بیش از گذشته علاقه به حضور در عرصه های جدی اقتصادی و مدیریتی دارند و باید متناسب با این پتانسیل بزرگ، فضا برای حضور آنان نیز مهیا شود.

زنان کارآفرین قطعا می توانند مانند مردان در عرصه اقتصاد موثر باشند و چه بس امروز که اقتصاد ایران به دلیل حضور در رکود، نیاز به اقدامات برآمده از هوش و تلاش بیشتر دارد. همین زنان به دلیل اشتیاق بالا برای حضور موثر در فضای کسب و کار و البته انگیزه زیاد، بسیار مفید باشند.

نماگر

  • ۲۳۸۳۴ نفر: جمعیت فعال کشور برآورد شده است
  • ۲۴۸۸ نفر: از جمعیت آماده کار کشور بیکار مانده اند
  • ۲۱۳۶۶ نفر: از جمعیت فعال کشور در بازار کار هم حضور دارند
  • ۳۷٫۶ درصد: نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر کشور
  • ۶۳ درصد: نرخ مشارکت مردان برآورد شده است

شاخص

  • ۱۲٫۴ درصد: نرخ مشارکت زنان کشور برآورد شده است
  • ۹٫۵ درصد: نرخ بیکاری کشور است
  • ۱۰٫۵ درصد: یکسال قبل نرخ بیکاری کشور بود
  • ۸٫۶ درصد: مردان آماده کار کشور بیکار هستند
  • ۱۹٫۸ درصد: زنان آماده کار کشور بیکار هستند
  • ۲۱٫۲ درصد: نرخ بیکاری جوانان ۲۹-۱۰ سال کشور است

طلاق رشد اقتصادی را پایین کشید


کاهش نرخ ازدواج به بحران اقتصاد ایران دامن زده است.

براساس مطالعاتی که به تازگی از سوی  موسسه اکونومیست انجام شده، مجرد بودن منجر به کاهش فعالیت های اقتصادی افراد می شود. آمارهای رسمی نشان می دهد در کشورهایی مانند انگلیس میزان تجرد بیشتر، منجر به کاهش نرخ رشد اقتصادی شده است.
در همین حال بررسی ها نشان می دهد اقتصاد ایران نیز با بحران بی انگیزگی جوانان برای ازدواج مواجه شده است. در صورتی که این روند تداوم داشته باشد، طی چند سال آینده بحران کاهش شدید رشد اقتصادی به این دلیل نیز گریبانگیر اقتصاد ایران می شود. براساس آمارهای سازمان مدیریت و برنامه ریزی سابق، نرخ ازدواج ثبت شده در کشور (تعداد ازدواج در هزار نفر جمعیت) از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۳ روند نزولی داشته است.
 بیکاری در اوج؛ بازار کار زنانه و ازدواج کودکان
 
بررسی عمومیت ازدواج در سال ۱۳۹۰ در مقایسه با سال ۱۳۷۵، بیانگر کاهش شیوع ازدواج در میان مردان و زنان کشور است. همچنین براساس اطلاعات سرشماری سال ۱۳۹۰ از کل جمعیت کشور، ۱۵۲ هزار نفر مجرد قطعی (۵۰ ساله و بیشتر) گزارش شده است که از این تعداد ۶۲ هزار نفر مرد و ۹۰ هزار نفر زن هستند.
نرخ تجرد قطعی مردان و زنان در سال های ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۰ افزایش یافته است، اما شیب افزایش نرخ تجرد قطعی زنان بیشتر از مردان بوده است. این آمارها نشان می دهند سهم قابل توجهی از جمعیت هرگز ازدواج نکرده کشور در سال ۱۳۹۰ که در سن متعارف ازدواج (مردان ۲۰ تا ۳۴ سال و زنان ۱۵ تا ۲۹ سال) هستند، تحصیلات متوسطه و عالی دارند.
براین اساس درصد رشد سالانه تعداد ازدواج ها برای کل کشور طی ۹۰-۱۳۶۵ روند کاهشی داشته و از ۳٫۵ درصد در دهه ۷۵- ۱۳۶۵ به ۲٫۴ درصد طی سال های ۹۰-۱۳۸۵ رسیده است. همچنین میانگین سن در اولین ازدواج هم در مردان و هم در زنان افزایش یافته است. به طور کلی می توان گفت که در سن ازدواج جوانان کشور تاخیر اتفاق افتاده است.

عدد ویژه


۳ سال
بیشترین میزان اختلاف سنی میان همسران است. اختلاف سنی میان زنان و مردان طی سال های گذشته روند نزولی داشته و پیش بینی می شود طی سال های آینده نیز این فاصله به حداقل برسد.

مظنه


نگرانی عمومی برای آینده اقتصاد
در حالی که موضوع ازدواج کودکان مورد اعتراض عمومی قرار دارد ولی بررسی ها نشان می دهد که همچنان در ایران ازدواج کودکان وجود دارد. البته میزان این نوع ازدواج ها به شدت کاهش یافته است. براساس آمارهایی که از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی (سابق) ارائه شده در سال ۱۳۹۰ در کل کشور تعداد ازدواج هایی که سن زوجه کمتر از ۱۰ سال بوده است، ۲۲۰ ازدواج بوده است که رقم بالایی است و استان های سیستان و بلوچستان (۷۹ ازدواج)، خوزستان (۲۱ ازدواج)، کهگیلویه و بویراحمد (۱۷ ازدواج)، آذربایجان غربی و لرستان (۱۳ ازدواج)، ۵ استانی هستند که دارای بیشترین تعداد ازدواج با سن زوجه کمتر از ۱۰ سال می باشند.

محمد لاهوتی، عضو هیات نمایندگان اتاق تهران: در اقتصاد ایران به ارتباط میان موضوعات اجتماعی و اقتصادی کمتر توجه می شود ولی این اصل در جهان پذیرفته شده که میان این دو حوزه ارتباط وجود دارد. آنچه در اقتصاد ایران پنهان یا غایب است، شناخته روش ها برای تحلیل شرایط است. درک اینکه میان رفتارهای اجتماعی شهروندان و عملکرد اقتصادی آنها رابطه وجود دارد، می تواند منجر به تصمیم گیری های مفیدتر برای اقتصاد کشور باشد. چاره ای برای ما به غیر از پذیرش این اصل وجود ندارد.

نماگر

  • ۱ در هر هزار نفر: کمترین نرخ طلاق طی یک دهه گذشته مربوط به سال اول انقلاب بوده است
  • ۲٫۱ در هر هزار نفر: نرخ طلاق در کشور رشد داشته است
  • ۱۲۵ هزار واقعه: تعداد طلاق در سال ۱۳۸۸ در کل کشور
  • ۱۶۳ هزار واقعه: طلاق در سال ۱۳۹۳ به ثبت رسیده است
  • ۱۵ درصد: نرخ طلاق طی سه سال گذشته رشد داشته است

شاخص

  • ۱٫۴ درصد: مردان در سال ۱۳۹۰ در وضعیت طلاق بوده اند
  • ۰٫۷ درصد: زنان در سال ۱۳۹۰ در وضعیت طلاق بوده اند
  • ۱ مورد: از هر چهار مورد ازدواج به طلاق منجر می شود
  • ۱۵ درصد: طلاق ها طی سال اول ازدواج رخ می دهد
  • ۵۰ درصد: طلاق ها طی سه سال اول زندگی است


جیب خالی با امید زیاد


بررسی وضعیت امیدواری مردم ایران به آینده زندگیشان
در حالی که اتفاقاتی مانند رکود اقتصادی و وضعیت بیکاری، زندگی را برای شهروندان کشور سخت کرده ولی بررسی های آماری نشان می دهد حداقل شاخص امید به زندگی روندی صعودی دارد. امید به زندگی زنان و مردان طی سال های ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۰ افزایش قابل توجهی داشته است اما همواره این میزان برای زنان بیشتر از مردان بوده است. به طوری که میزان امید به زندگی زنان از ۶۹٫۸ سال به ۷۴٫۶ سال و در مردان از ۶۷ سال به ۷۲٫۱ سال افزایش داشته است.
 
 بیکاری در اوج؛ بازار کار زنانه و ازدواج کودکان
روند کاهش باروری در کشور از نیمه دهه ۱۳۶۰ آغاز شده و به سمت باروری زیر حد جایگزینی سوق یافته است. در دوره پنج ساله ۱۳۹۰-۱۳۸۵ میزان باروری کل در مناطق شهری، روستایی و کل کشور به ترتیب ۱٫۷، ۲٫۳ و ۱٫۸ برآورد شده است.
از سوی دیگر برآوردها نشان می دهد که سهم باروری جوانان (۲۹-۱۵ ساله) از ۶۶ درصد در سال ۱۳۸۰ به ۶۰ درصد در سال ۱۳۹۰ رسیده است. این عدد تعیین می کند روند فرزندآوری در میان خانوارهای ایران کاهش یافته است. پوشش مراقبت های دوران بارداری یکی از راهکارهای کاهش مرگ و میر و ارتقای سلامت مادران محسوب می شود که طی ده ساله گذشته روند رو به افزایش داشته است. پوشش حداقل یک مراقبت در دوران بارداری در دو مقطع زمانی ۱۳۷۹ و ۱۳۸۹ به ترتیب ۹۳٫۱ و ۹۷٫۲ درصد بوده است.
  • تعداد زایمان های انجام شده در مراکز بهداشتی    95.3 درصد
  • تعداد زایمان های انجام شده در مراکز بهداشتی دولتی    83 درصد
  • تعداد زایمان های انجام شده در مراکز بهداشتی خصوصی    12.4 درصد
  • تعداد زایمان های انجام شده در منازل    3.8 درصد
  • تعداد زایمان های انجام شده در بین راه    0.9 درصد

عدد ویژه


۱۲ درصد
جمعیت خانوارهای ایران را زنان سرپرست خانوار تشکیل می دهند. این عدد در سال ۱۳۶۵ تنها معادل ۷٫۱ درصد بود. بر این اساس طی سال های ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۰، رقمی معادل ۱ میلیون و ۵۱۰ هزار و ۷۵۱ خانوار به خانوارهای زن سرپرست کشور افزوده شده است.

مردان چقدر از خانوارها را اداره می کنند؟


افزایش میزان طلاق و انواع بحران های اجتماعی موجب شده تا جمعیت زنان سرپرست خانوار نیز رشد پیدا کند. از کل سرپرستان خانواری که مرد هستند، حدود ۱۶ درصد در گروه های سنی کمتر از ۳۰ سال قرار دارند؛ این در حالی است که از کل زنانی که سرپرست خانوار هستند حدود ۵ درصد در گروه های سنی کمتر از ۳۰ سال قرار دارند. بیشترین درصد زنان سرپرست خانوار در گروه های سنی ۵۰ سال و بالاتر قرار دارند. در حالی که بیشترین درصد مردان سرپرست خانوار در سنین ۳۰ تا ۵۰ سال قرار دارند.

سید حامد واحدی: آنچه امروز در جامعه ایران اهمیت بسیار بالایی دارد، لزوم توجه به وضعیت بیکاری است. رکود موجب شده تا جوانان تحصیلکرده یا اساس بخش مهمی از جمعیت جوایی کار بیکار باقی بمانند. دولت به دلی کاهش قیمت نفت و کسری شدید منابع، توان ایجاد شغل برای این جمعیت را ندارد و بنابراین در این شرایط بهتر است که رویکرد اقتصاد کشور به سمت توسعه بیشتر حضور بخش خصوصی برود. در صورتی که این اتفاق رخ دهد، می تواند امیدوار بود که جوانان نیز در بازار کار سامان پیدا کنند.

نماگر


  • ۲۰درصد: زنان سرپرست خانوار کشور تا سال ۱۳۹۰ در جست و جوی کار بوده اند
  • ۳۲۳ درصد: زنان سرپرست خانوار کشور دارای درآمد بدون کار هستند
  • ۸۰ درصد: زنان سرپرست خانوار کشور شغلی برای تامین درآمد ندارند
  • ۸٫۵ درصد: از خانوارها یک نفره هستند و زن هیچ وقت ازدواج نکرده است
  • ۹۶٫۳ درصد: مردان سرپرست خانوار دارای همسر هستند

شاخص

  • ۱٫۴ درصد: مردان سرپرست خانوار، بی همسر هستند که دلیل آن نیز فوت همسر بوده است
  • ۰٫۶ درصد: از مردان سرپرست خانوار بی همسر هستند که دلیل آن طلاق است
  • ۱٫۷ درصد: مردان سرپرست خانوار بی همسر هستند و هرگز ازدواج نکرده اند
  • ۴۷٫۷ درصد: از زنان سرپرست خانوار دارای همسر هستند
  • ۱۶ درصد: از مردان سرپرست خانوار سنی کمتر از ۳۰ سال دارند
می فایل